William Shakespeare: Sonnet 30

When to the sessions of sweet silent thought
I summon up remembrance of things past,
I sigh the lack of many a thing I sought,
And with old woes new wail my dear time's waste:
Then can I drown an eye, unus'd to flow,
For precious friends hid in death's dateless night,
And weep afresh love's long since cancell'd woe,
And moan th' expense of many a vanish'd sight;
Then can I grieve at grievances foregone,
And heavily from woe to woe tell o'er
The sad account of fore-bemoaned moan,
Which I new pay as if not paid before.
But if the while I think on thee, dear friend,
All losses are restor'd, and sorrows end.

Ερωτόκριτος Μωραΐτης: 400 Χρόνια Σαίξπηρ

William Shakespeare: [Life's but a walking shadow...]

MACBETH
[...]
To-morrow, and to-morrow, and to-morrow,
Creeps in this petty pace from day to day
To the last syllable of recorded time,
And all our yesterdays have lighted fools
The way to dusty death. Out, out, brief candle!
Life's but a walking shadow, a poor player
That struts and frets his hour upon the stage
And then is heard no more: it is a tale
Told by an idiot, full of sound and fury,
Signifying nothing.
[...]

Macbeth | Act 5, Scene 5

Νίκος Καρούζος: Η συνήθεια να λέω κάτι

Πώς θα νιώσουμε τη γεωγραφία χωρίς τις πρωτεύουσες
(εγώ, κύριε, τη διασκεδάζω την αποτυχία μου στην ύπαρξη)
νομίζω όμως πως ο χάρτης αγνοεί τα μοιρολόγια μας
τις πεπτικές διαδικασίες των αγαθών μουσουλμάνων
(ε, δεν τη φανταζόμουνα μια τέτοια φράση)
λέγε καημένε τι στοιχίζει μετά θάνατον η ομιλία
τι να τρων τον Αισχύλο τα σκουλήκια
τι το Λάμπρο Πορφύρα…
Για κουτούς η δόξα ψάχνει για κλινήρεις του πνεύματος.
Τι ειν’ ο ίδιος ο Σαίξπηρ αγνάντια στους άγιους
οπού κρατούν αγκαλιά τους τις κορφές στα Ιμαλάια…
Στο ανύπαρκτο κατατείνω
αδιάφορος κι αναντίρρητος.

William Shakespeare: Henry IV, Part II | Act III, Scene 1

Westminster. The palace
---
Enter the KING in his nightgown, with a page


HENRY IV

Go call the Earls of Surrey and of Warwick;
But, ere they come, bid them o'er-read these letters
And well consider of them. Make good speed. Exit page
How many thousands of my poorest subjects
Are at this hour asleep! O sleep, O gentle sleep,
Nature's soft nurse, how have I frightened thee,
That thou no more will weigh my eyelids down,
And steep my senses in forgetfulness?
Why rather, sleep, liest thou in smoky cribs,
Upon uneasy pallets stretching thee,
And hush'd with buzzing night-flies to thy slumber,
Than in the perfum'd chambers of the great,
Under the canopies of costly state,
And lull'd with sound of sweetest melody?
O thou dull god, why liest thou with the vile
In loathsome beds, and leav'st the kingly couch
A watch-case or a common 'larum-bell?
Wilt thou upon the high and giddy mast
Seal up the ship-boy's eyes, and rock his brains
In cradle of the rude imperious surge,
And in the visitation of the winds,
Who take the ruffian billows by the top,
Curling their monstrous heads, and hanging them
With deafing clamour in the slippery clouds,
That with the hurly death itself awakes?
Canst thou, O partial sleep, give thy repose
To the wet sea-boy in an hour so rude;
And in the calmest and most stillest night,
With all appliances and means to boot,
Deny it to a king? Then, happy low, lie down!
Uneasy lies the head that wears a crown.


[...]




Πηγή

William Shakespeare: Henry IV, part 1 | Act 2, Scene 4

SCENE IV. The Boar's-Head Tavern, Eastcheap.

Enter PRINCE HENRY and POINS

PRINCE HENRY
Ned, prithee, come out of that fat room, and lend me
thy hand to laugh a little.
POINS
Where hast been, Hal?
PRINCE HENRY
With three or four loggerheads amongst three or four
score hogsheads. I have sounded the very
base-string of humility. Sirrah, I am sworn brother
to a leash of drawers; and can call them all by
their christen names, as Tom, Dick, and Francis.
They take it already upon their salvation, that
though I be but the prince of Wales, yet I am king
of courtesy; and tell me flatly I am no proud Jack,
like Falstaff, but a Corinthian, a lad of mettle, a
good boy, by the Lord, so they call me, and when I
am king of England, I shall command all the good
lads in Eastcheap. They call drinking deep, dyeing
scarlet; and when you breathe in your watering, they
cry 'hem!' and bid you play it off. To conclude, I
am so good a proficient in one quarter of an hour,
that I can drink with any tinker in his own language
during my life. I tell thee, Ned, thou hast lost
much honour, that thou wert not with me in this sweet
action. But, sweet Ned,--to sweeten which name of
Ned, I give thee this pennyworth of sugar, clapped
even now into my hand by an under-skinker, one that
never spake other English in his life than 'Eight
shillings and sixpence' and 'You are welcome,' with
this shrill addition, 'Anon, anon, sir! Score a pint
of bastard in the Half-Moon,' or so. But, Ned, to
drive away the time till Falstaff come, I prithee,
do thou stand in some by-room, while I question my
puny drawer to what end he gave me the sugar; and do
thou never leave calling 'Francis,' that his tale
to me may be nothing but 'Anon.' Step aside, and
I'll show thee a precedent.
POINS
Francis!
PRINCE HENRY
Thou art perfect.
POINS
Francis!
Exit POINS

Enter FRANCIS

FRANCIS
Anon, anon, sir. Look down into the Pomgarnet, Ralph.
PRINCE HENRY
Come hither, Francis.
FRANCIS
My lord?
PRINCE HENRY
How long hast thou to serve, Francis?
FRANCIS
Forsooth, five years, and as much as to--
POINS
[Within] Francis!
FRANCIS
Anon, anon, sir.
PRINCE HENRY
Five year! by'r lady, a long lease for the clinking
of pewter. But, Francis, darest thou be so valiant
as to play the coward with thy indenture and show it
a fair pair of heels and run from it?
FRANCIS
O Lord, sir, I'll be sworn upon all the books in
England, I could find in my heart.

Orson Welles: Φάλσταφ (Οι καμπάνες του μεσονυχτίου)

«Ω, φυλαχτείτε, άρχοντά μου από τη ζήλια!»

Τετρακόσια χρόνια

από την εκδημία

του William Shakespeare

Ιάγος: Ω, φυλαχτείτε, άρχοντά μου από τη ζήλια! Αυτή τη λάμια με τα φαρμακερά μάτια που βασανίζει τη σάρκα που τη θρέφει. Ο απατημένος ζει μακάριος, άμα τη μοίρα του αποδέχεται και διόλου δεν αγαπάει εκείνη που τον ντροπιάζει. Όμως, τι κόλαση περνάει αυτός που λατρεύει ενώ αμφιβάλλει, υποψιάζεται, ενώ με πάθος αγαπάει"

(Πράξη Ι, σκηνή ΙΙΙ, ).

Δυσδαιμόνα: Σκότωσέ με αύριο, άσε με να ζήσω απόψε.

Οθέλος: Όχι, κι αν τολμήσεις να φέρεις αντίσταση...

Δυσδαιμόνα: Μισή ώρα μόνο χάρισέ μου.

Οθέλος: Τώρα πια δεν παίρνει ούτε λεπτό αναβολή.

Δυσδαιμόνα: Μια προσευχή να πω.

Οθέλος: Πολύ αργά!

(Πράξη V, σκηνή II)

Η μετάφραση των αποσπασμάτων ακήκει στον προσφάτως αποδημήσαντα Ερρίκο Μπελιέ.

Πηγή

Orson Welles: Μάκβεθ

William Shakespeare: [εμάς τους λιγοστούς κι από τη δόξα λιγωμένους, τους λιγοστούς κι αδερφωμένους...]

Απ' τον Ερρίκο Ε' του William Shakespeare (Πράξη Δ', Σκηνή Γ')

Απόδοση στα ελληνικά: Βασίλης Πανδής

ΟΥΕΣΤΜΟΡΛΑΝΤ: Ω και νά 'χαμε τώρα - όχι πολλούς - μοναχά δέκα χιλιάδες άντρες, από κείνους που άεργοι στην Αγγλία τώρα κάθουνται!

ΒΑΣΙΛΙΑΣ: Ποιος είν' ο τέτοια ευχόμενος;
Ο ξάδερφός μου ο Ουέστμορλαντ; Ω όχι, αγαπημένε ξάδερφε
Αν είν' μοιρογραφτό μας να πεθάνουμε, αρκετή είν' η απώλεια για την πατρίδα ήδη·
κι αν να ζήσουμε,
όσο λιγότεροι τόσο μεγαλύτερο το μερτικό της δόξας
Θεού θέλημα! Όχι, μην ευχή σταυρώνεις για ούτ' έναν παραπάνω
Μα τον Δία, για το χρυσάφι δεν διψώ
και ούτε που με νοιάζουν οι στην πλάτη μου θρεμμένοι,
αν φοράν τα ρούχα, τις πορφύρες μου, άλλοι -
στους πόθους της καρδιάς μου ανάμεσα δεν φωλιάζουν τέτοιες μικροπρέπειες
Όμως, αν λογιέται γι' αμαρτία ο πόθος για τη δόξα,
είμαι η πιο αμαρτωλή ψυχή που ζει κι υπάρχει
Όχι, ξάδερφε, κανέναν άλλον παραπάνω απ' την Αγγλία μην ζητάς
Για του Θεού την ειρήνη! Ποτέ δεν θα 'χανα τέτοιαν τιμή μεγάλη της καλύτερης ελπίδας,
όσην έστω και μ' έναν άντρα μοναχά θα ήταν δυνατό να μοιραστώ -
Ω μην ζητάς κανέναν παραπάνω!
Καλύτερα, Ουέστμορλαντ, να τρέξεις σ' όλο το στρατόπεδο και να διακηρύξεις
να φύγει πριν απ' την αμάχη
εκειός οπού να σκοτωθεί, δεν έχει το στομάχι
Αμέσως έτοιμα τα διαπιστευτήριά του και γιομάτο το πουγγί του για το δρόμο
Δεν θα πεθάνουμε αντάμα με τον άντρα οπού το ξόδι το κοινό μας το φοβάται
Σήμερα είναι του Αγίου Κρισπιανού
Εκείνος που θα επιζήσει σήμερα και θα γυρίσει πίσω,
θα χορεύει και θ' αγάλλεται κάθε που θα ζυγώνει του Αγίου Κρισπιανού
Εκείνος που θα επιζήσει σήμερα και θα γνωρίσει το γήρας,
κάθε χρόνο, την παραμονή, θα καλεί του γειτόνους του, για να γιορτάσουν,
και θα λέει: "Αύριο είναι τ' Αγιού Κρισπιανού"
Τότες θα γυρίζει το μανίκι του, θα δείχνει πού 'λαβώθη
και θα λέει: "Ετούτα είναι από τ' Αγιού Κρισπιανού"
Οι γέροι ξεχνάνε, όμως, κι αν όλα τ' άλλα είναι γραφτό να ξεχαστούνε,
εκείνος θα θυμάται όλο και διαυγέστερα
τους άθλους της ημέρας κείνης, κι ύστερα, τα ονόματά μας,
που θα φαντάζουνε στο στόμα του οικογενειακά του:
Βασιλιάς Ερρίκος, Μπέντφορντ κι Έξτερ,
Ουώργουικ και Τάλμποτ, Σάλσμπερι και Γκλώστερ -
στο τσούγκρισμα της κούπας της ξεχειλιστής της μιας με την άλλη όλο θα μνημονεύονται
Αυτή θα 'ναι μια ιστορία που ο πατέρας θε να λέει στο γιο
Κάθε χρόνο θά 'ρχεται του Αγίου Κρισπιανού
κι εμάς ως το τέλος του κόσμου
θε να μας θυμούνται,
εμάς τους λιγοστούς κι από τη δόξα λιγωμένους, τους λιγοστούς κι αδερφωμένους·
γιατί εκείνος που σήμερα θα χύσει το αίμα του αντάμα μου
θα 'ν' αδερφός μου - όσο ταπεινός και να 'ναι, σήμερα θ' αρχοντύνει,
κι όλης της Αγγλίας οι αρχόντοι που βουλιάζουν στ' αναπαυτικά κρεβάτια,
θα νιώθουνε καταραμένοι, που δεν ήταν εδώ,
θα νιώθουνε φτηνό τον ανδρισμό τους, σαν κάποιος θα λέει
πως πολέμησε μαζί μας, του Αγίου Κρισπιανού

Απόδοση στα ελληνικά:

Βασίλης Πανδής

Κ.Π. Καβάφης: Eλληνικά ίχνη εν τω Σακεσπήρω

O Σακεσπήρος θεωρείται πρωτοτυπότατος συγγραφεύς και εντελώς ανεξάρτητος από την επιρροήν του ελληνικού κόσμου. Tο θέατρόν του είναι ξένον προς την ελληνικήν παράδοσιν. Eίναι πόλος εναντίος. Oυ μόνον δεν εμιμήθη τους Έλληνας, αλλά μη μαθών τα ελληνικά ούτε καν τους εγνώριζε. Δύνανταί τινες να τον προτιμήσωσιν από τους μεγάλους Έλληνας τραγικούς, άλλοι δύνανται να προτιμήσωσι τους Έλληνας· αλλά πάντες πρέπει να ομολογήσωσιν ότι ευρίσκονται ενώπιον δραματουργού, όστις ουδέν οφείλει εις την αθηναϊκήν σκηνήν.
     Tοιαύτης ούσης μέχρι τούδε της γενικής γνώμης ―ην συμμερίζομαι μέχρι τινός και εγώ―, λίαν περίεργον φαίνεται εις τον αναγνώστην ότι απαντά ομοιότητάς τινας προς τους Έλληνας εν τοις δράμασι του Σακεσπήρου. Eίναι αληθές ότι αι ομοιότητες αύται είναι ολίγαι. Tας σημειώ δε ενταύθα απλώς ως «curiosités littéraires».
     Eν τη β΄ πράξει του Aμλέτου, ο βασιλεύς ελέγχει τον Δανόν πρίγκηπα επί τη απαρηγορήτω αυτού θλίψει διά τον θάνατον του πατρός του· O πατήρ σου, λέγει, έχασεν ένα πατέρα· ο αποθανών εκείνος πατήρ είχε χάσει τον ιδικόν του… Nα εξακολουθής εν θλίψει επιμόνω είναι ασεβές πείσμα… Eίναι πράγμα κοινόν· πάντες οι ζώντες θα αποθάνωσιν.
     O χορός εν τη Hλέκτρα του Σοφοκλέους παρηγορεί την θυγατέρα του Aγαμέμνονος διά των εξής:

     Θνητού πέφυκας πατρός, Hλέκτρα, φρόνει·
     Θνητός δ’ Oρέστης· ώστε μη λίαν στένε.
     Πάσιν γαρ ημίν τούτ’ οφείλεται παθείν.

O Σοφοκλής εν τω Oιδίποδι επί Kολωνώ, λέγει:

     Τοις τοι δικαίοις χω βραχύς νικά μέγαν.

O Σακεσπήρος,

     Thrice is he arm’d that hath his quarrel just.

Έχομεν το sea of troubles (Aμλέτος πράξ. γ΄) και το prophetic soul (Aμλέτος πράξ. β΄) εν τω κακόν πέλαγος και τω πρόμαντις θυμός του Eυριπίδου.
     Tο number’d beach και multitudinous sea έχομεν παρά τω Aισχύλω ανήριθμον γέλασμα.
     Oι χαρακτήρες της Λαίδυ Mάκβεθ και της Kλυταιμνήστρας του Aισχύλου ομοιάζουσι μεγάλως. Eπίσης το ύφος των λόγων του Kλαυδίου εν τω δράματι Measure for measure και του Oδυσσέως εν τω Troilus and Cressida διακρίνει ομοιότης προς τους λόγους του Φέριτος και της Iοκάστης εν τη Aλκήστιδι και ταις Φοινίσσαις του Eυριπίδου.
     Tας άνω ομοιότητας έφερεν εις φως ο Aμερικανός κριτικός Pούσελ Λόβελ. Θα προσθέσω εις αυτάς συγγένειαν ύφους, ην έχουσι λόγοι τινές του παρά Σακεσπήρω και παρά Λουκιανώ Tίμωνος. Aκριβεστέρα δε και μακροτέρα εξέτασις των έργων του Άγγλου ποιητού θα υπεδείκνυε πιθανώς και άλλα σημεία προσεγγίσεως προς Έλληνας συγγραφείς.
     O Λόβελ συμπεραίνει ότι ο Σακεσπήρος δεν ήτο τόσον αδαής των ελληνικών γραμμάτων, όσον υποτίθεται· δεν φαίνεται δε τόσον απίστευτον πράγμα να περιήλθεν εις χείρας του δραματουργού καμμία έκδοσις, λατινιστί και ελληνιστί, των Eλλήνων τραγικών και να κατώρθωσε με τα μικρά κλασικά φώτα του να έβγαλεν ολίγον νόημα από το βιβλίον.
     Tο βέβαιον είναι ότι αι ομοιότητες, τας οποίας παρέθεσα άνω, δεν φαίνονται τυχαίαι και τείνουσι να μας πείσωσιν ότι ει και ο Σακεσπήρος έζησε και ήνθησε εκτός των τειχών του άστεος του ελληνικού λόγου, πιθανόν όμως φωναί και τόνοι εκείθεν προερχόμενοι να έφθασαν μέχρι της ακοής του εν τη μακρά του ποιητική δράσει.


Πηγή