Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2017

Πάνος Κυπαρίσσης: Νησί*




Βρέχει τόσο στη μνήμη μου
που απλώθηκε θάλασσα γύρω μου

* Τα νησιά φυτρώνουν στη θάλασσα
και διατηρούν τις αποστάσεις
Περιβάλλονται από ένα ανήσυχο γαλάζιο
και ταξιδεύουν στη σιωπή και στο χρόνο
Κάποτε αρρωσταίνουν και βυθίζονται


Πηγή

Πάνος Κυπαρίσσης: Τα πουκάμισα των ανέμων (Ε)




Για κανένα πουκάμισο αδειανό
Για ’κείνον τον πηλό θέλω να πω
που κρατούσες στις χούφτες
που του κεντούσες κόκκινες φλέβες στο κορμί
τον μεθούσες με ψιθύρους και βεβαιότητες
Που του ’μαθες να μετράει
την τελευταία μπουκιά του ψωμιού με το φαί του

Για τον πηλό που μιλά και γελάει
και τον ντύνεις στα είκοσι
να τον στείλεις να γίνει πηλός άναυδος τώρα
να γεμίσει ένα πουκάμισο μουσκεμένο στο αίμα

Πώς να πείσεις την Εκάβη;
Για ποια Ελένη
για ποια σημαία της νύχτας
και ποια τείχη;


Πηγή

Πάνος Κυπαρίσσης: Δίχως απόκριση




Κάποτε αγριεύουν οι νεκροί που κουβαλώ
μ’ ανακατεύουν
Ποιάν ιδιοτέλεια μου κεντούν
που την ξεχνώ
και ποιά υποταγή
Συλλογιέμαι πόσο αίμα θέλει
να γίνει πάλι τούτη η ζύμη
Πόσα μανίκια ανασηκωμένα

Βγαίνουν τις νύχτες στις ακρογιαλιές
κάτω απ’ τα πεύκα κι ιστορούν

Σοκάκια βρεγμένα στο φως
χαμένα στους κάμπους τους άδειους
μες στα ξερόχορτα
Φωνές που συντροφεύουν τον άνεμο
Κορμιά που πέρασαν, δυνατά
με τα σφυρά τους άτρωτα

Και συλλογιέμαι
με τον τρόπο που έμαθα
με το φόβο του νου που κινδυνεύει

Τι έφταιξε;

Στέκονται όλα γύρω μου κοφτερά
κι ασάλευτα



Πάνος Κυπαρίσσης: Η οργή των βησιγότθων




Στον Γιώργο Μαρκόπουλο

Τα καταστήματα οργιάζουν
Παρωπίδες προσωπίδες ωτασπίδες
νέα εθνόσημα
νέα χαρτόσημα
Νοσοκομείο ανδριάντες νεκροταφεία
Εποχή για καριέρα
Η γενιά μου σκορπιέται
και η ισορροπία μου ασταθής
Αδυσώπητος ο φετινός αιών ενέσκηψεν
Η ιστορία γράφεται πάλι στις γάζες


Πηγή

Η Brigitte Mira μιλά για τον Rainer Werner Fassbinder






Tom Ford: Ένας άντρας μόνος







Eric Rohmer: La collectionneuse







Πέμπτη 26 Ιανουαρίου 2017

Ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης μεταφράζει Bob Dylan (Δ')




Wanted Man
[Καταζητούμενος]

Καταζητούμενος στην Καλιφόρνια, στο Μπάφαλο κυνηγημένος
Καταζητούμενος στο Κάνσας Σίτυ, στο Οχάιο επικηρυγμένος
Καταζητούμενος στον Μισισιπή, στο Τσεγιέν κυνηγημένος
Όπου απόψε κι αν κοιτάξεις, τον κυνηγημένο θα τον δεις

Μπορεί στο Κολοράντο να ’μαι ή στης Τζόρτζια την ακτή
Για κάποιον να δουλεύω που αγνοεί ποιος είμαι και τι
Αν με δείτε να ’ρχομαι και ξέρετε ποιος είμαι,
παρακαλώ σας μη
το ψιθυρίσετε σε κανένα αυτί
Γιατί με καταδιώκουνε παντού πολλοί

Απ’ τη Λούσι Γουότσον κυνηγημένος
Κι απ’ την Τζίνι Μπράουν, κι απ’ την Νέλι Τζόνσον, κυνηγημένος
Και στην πλαϊνή πόλη, κι εκεί, επικηρυγμένος
Αλλά είχα όσα ήθελα από πράγματα πολλά
Και περσότερα απ’ όσα χρειαζόμουν από μερικά που αποδείχτηκαν πολύ κακά

Έκανα παράκαμψη και μπήκα στο Ελ Πάσο
ένα χάρτη για να πάρω
Και συνέχισα για το Χουαρέζ με όλο μου το πάσο
Με τη Χουανίτα αγκαλιά, κι ένα πούρο να φουμάρω
Να κοιμηθώ πήγα στο Σρίβπορτ, ξύπνησα στο Αμπιλίν εκεί
Κι αναρωτήθηκα γιατί σκατά με κυνηγάν σ’ όλη τη διαδρομή

Κυνηγημένος στην Αλμπουκέρκη, κυνηγημένος στο Σιρακιούζ
Κυνηγημένος στο Ταλαχάζι, κυνηγημένος στο Μπατόν Ρουζ
Παντού όπου κι αν είμαι κάποιος θέλει να με χώσει φυλακή
Κι όποιος ξαγρυπνάει απόψε, μπορεί κάπου να με δει

Καταζητούμενος στην Καλιφόρνια, στο Μπάφαλο κυνηγημένος
Καταζητούμενος στο Κάνσας Σίτυ, στο Οχάιο επικηρυγμένος
Καταζητούμενος στον Μισισιπή, στο Τσεγιέν κυνηγημένος
Όπου απόψε κι αν κοιτάξεις, τον κυνηγημένο θα τον δεις




Πηγή

Ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης μεταφράζει Bob Dylan (Γ')




Country Pie
[Πίτα Χωριάτικη]

Σαν και τον γέρο Σαξοφωνάκια Τζο
Όταν είναι στουπί
Από τα νύχια ως την κορφή
Έτσι κι εγώ λαχταρώ
Ω ναι, πολύ, πολύ, πολύ
Κείνη την πίτα τη χωριάτικη

Άκου τον να παίζει τον βιολιστή
Όλη νύχτα ως την αυγή
Ω πως λαχταρώ
Πολύ, πολύ, πολύ
Κείνη την πίτα τη χωριάτικη

Σμέουρα, φράουλες και γλυκολεμονιά
Τι με νοιάζει εμέ, παιδιά;
Βατόμουρα και μήλα, κεράσια, δαμάσκηνα ξερά
Κάλεσέ με για δείπνο, αγάπη μου γλυκιά
Και θα ’μαι εκεί, σ’ το λέω αληθινά

Σέλωσέ μου τη χήνα τη μεγάλη τη λευκή
Δέσε με πάνω της κι άσ’ τη να τρέξει σαν τρελή
Ω πως λαχταρώ πολύ, πολύ, πολύ
Κείνη την πίτα τη χωριάτικη
Πολλά δεν έχω ανάγκη, κι αυτό δεν είναι ψέμα
Γι’ ανταγωνισμούς δεν βράζει μου το αίμα
Την πίτα δώσ’ μου, δεν είναι καλαμπούρι
Τ’ ορκίζομαι δεν θα την πετάξω σε κανενός τη μούρη

Τίναξε την ανθισμένη τη ροδακινιά
Ο Μικρός ο Τζακ ο Χόρνερ δεν μου κρατάει κακία καμιά
Κι εγώ, ω εγώ τη λαχταρώ πολύ
Κείνη την πίτα τη χωριάτικη





Ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης μεταφράζει Bob Dylan (B')



Lay, Lady, Lay
[Πλάγιασε, Πάγκαλη, Πλάγιασε]

Πλάγιασε, πάγκαλη, πλάγιασε στο πελώριο
μπρούτζινο κρεβάτι μου
Πλάγιασε, πάγκαλη, πλάγιασε στο πελώριο
μπρούτζινο κρεβάτι μου
Κι ό,τι χρώματα έχεις στο υπέροχο μυαλό σου
Θα σ’ τα δείξω, να λάμψουν θα τα κάνω
για το χατίρι το δικό σου

Πλάγιασε, πάγκαλη, πλάγιασε πάλι στο κρεβάτι
Και μείνε με τον άντρα σου, δεν θα κλείσει μάτι
Ως να χαράξει, και τον δω για σένα να χαμογελά
Τα ρούχα του, ναι, είναι λερά, μα τα χέρια καθαρά
Ναι, τα ρούχα του λερά, μα καθαρά τα χέρια
Κι εσύ ’σαι ό,τι καλύτερο έχει δει κάτω απ’ τ’ αστέρια

Πλάγιασε, πάγκαλη, πλάγιασε πάλι στο κρεβάτι
Και μείνε με τον άντρα σου, δεν θα κλείσει μάτι
Γιατί να περιμένεις άλλο ο κόσμος για ν’ αρχίσει
Όταν ο άντρας σου με το γλυκύτερό του γλύκισμα
λαχταράει να σε τιμήσει
Γιατί άλλο να περιμένεις αυτόν που θ’ αγαπάς
Όταν τώρα δα μπροστά σου είναι, τώρα δα αυτόν κοιτάς

Πλάγιασε, πάγκαλη, πλάγιασε στο κρεβάτι μου ξανά
Μείνε μου, μείνε, πάγκαλη, η νύχτα είναι μπροστά
Να σε δω λαχταρώ μες στο φως το πρωινό
Λαχταρώ όλη τη νύχτα σφιχτά να σε κρατώ
Μείνε, μείνε μου, πάγκαλη, γι’ άλλη μια φορά
Τ’ αστέρια είναι λαμπερά και η νύχτα είναι μπροστά





Ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης μεταφράζει Bob Dylan (A')





To Be Alone with You
[Να Είμαι Μόνος Μαζί Σου]

Να είμαι μόνος μαζί σου
Μονάχα εσύ κι εγώ
Πες μου, στη ζωή σου
Δεν είναι αληθινό
Πως έτσι θα ’πρεπε να είναι από καιρό;
Να ’μαστε αγκαλιασμένοι εμείς σφιχτά
Κάτω απ’ τα’ αστέρια, όλη τη νυχτιά
Κι όλα είναι πάντα μια χαρά
Σαν είμαστε εγώ κι εσύ μοναχά

Μαζί σου να είμαι μόνος
Σαν σβήνει η μέρα, σαν σβήνει ο πόνος
Και μόνο εσένα να κοιτάζω πια
Σαν απλώνεται και πάλι η σκοτεινιά
Κι αυτό να μας φανερώνει
Πως μ’ όλο λίγες είναι της ζωής οι απολαύσεις
Για μένα πάντα είναι η ηδονή η μόνη
Να είμαι μόνος μαζί σου κάτω απ’ το σεντόνι

Λένε πως η νύχτα είναι η ώρα η σωστή
Για να ’σαι με την αγάπη σου την αληθινή
Σκέψεις πολλές με περισπούν σαν έρχεται η μέρα
Μα πάντα εσύ είσαι ό,τι σκέφτομαι, όλα τ’ άλλα κάνουν πέρα
Μακάρι, λέω, να ήταν πάλι νύχτα εδώ
Και να ’φερνε σ’ εμένα ό,τι έχεις θελκτικό
Άλλο δεν θέλω απ’ το να είμαι πια κοντά σου
Και να με σφίγγεις μέσα στην αγκαλιά σου

Πάντα τον Κύριο ευχαριστώ
Σαν σχολάω απ’ τη δουλειά
Κι έρχεται η ανταμοιβή η γλυκιά
Μόνος μαζί σου να ’μαι πια ξανά





Πηγή

Bob Dylan: A Hard Rain’s A-Gonna Fall




Oh, where have you been, my blue-eyed son?
Oh, where have you been, my darling young one?
I’ve stumbled on the side of twelve misty mountains
I’ve walked and I’ve crawled on six crooked highways
I’ve stepped in the middle of seven sad forests
I’ve been out in front of a dozen dead oceans
I’ve been ten thousand miles in the mouth of a graveyard
And it’s a hard, and it’s a hard, it’s a hard, and it’s a hard
And it’s a hard rain’s a-gonna fall

Oh, what did you see, my blue-eyed son?
Oh, what did you see, my darling young one?
I saw a newborn baby with wild wolves all around it
I saw a highway of diamonds with nobody on it
I saw a black branch with blood that kept drippin’
I saw a room full of men with their hammers a-bleedin’
I saw a white ladder all covered with water
I saw ten thousand talkers whose tongues were all broken
I saw guns and sharp swords in the hands of young children
And it’s a hard, and it’s a hard, it’s a hard, it’s a hard
And it’s a hard rain’s a-gonna fall

And what did you hear, my blue-eyed son?
And what did you hear, my darling young one?
I heard the sound of a thunder, it roared out a warnin’
Heard the roar of a wave that could drown the whole world
Heard one hundred drummers whose hands were a-blazin’
Heard ten thousand whisperin’ and nobody listenin’
Heard one person starve, I heard many people laughin’
Heard the song of a poet who died in the gutter
Heard the sound of a clown who cried in the alley
And it’s a hard, and it’s a hard, it’s a hard, it’s a hard
And it’s a hard rain’s a-gonna fall

Oh, who did you meet, my blue-eyed son?
Who did you meet, my darling young one?
I met a young child beside a dead pony
I met a white man who walked a black dog
I met a young woman whose body was burning
I met a young girl, she gave me a rainbow
I met one man who was wounded in love
I met another man who was wounded with hatred
And it’s a hard, it’s a hard, it’s a hard, it’s a hard
It’s a hard rain’s a-gonna fall

Oh, what’ll you do now, my blue-eyed son?
Oh, what’ll you do now, my darling young one?
I’m a-goin’ back out ’fore the rain starts a-fallin’
I’ll walk to the depths of the deepest black forest
Where the people are many and their hands are all empty
Where the pellets of poison are flooding their waters
Where the home in the valley meets the damp dirty prison
Where the executioner’s face is always well hidden
Where hunger is ugly, where souls are forgotten
Where black is the color, where none is the number
And I’ll tell it and think it and speak it and breathe it
And reflect it from the mountain so all souls can see it
Then I’ll stand on the ocean until I start sinkin’
But I’ll know my song well before I start singin’
And it’s a hard, it’s a hard, it’s a hard, it’s a hard
It’s a hard rain’s a-gonna fall







***

Άγρια βροχή θα πέσει

Ω πού ήσουνα, γαλανομάτη γιε μου, μοσχαναθρεμμένε;
Ω πού ήσουνα, μικρέ μου γιε αγαπημένε;
Σκαρφάλωσα σε δώδεκα βουνών μ’ ομίχλη τις πλαγιές
Βάδισα και σύρθηκα σ’ έξι άγριες δημοσιές
Βρέθηκα χαμένος σ’ εφτά δάση θλιβερά
Και σε δώδεκα ωκεανών ξανοίχτηκα τα μαύρα τα νερά
Κι έκανα δέκα χιλιάδες μίλια γυρνώντας σ’ ένα κοιμητήρι
Και μια άγρια, ναι, μια άγρια, μια άγρια
Ω, μια άγρια, σου λέω μια άγρια, μια άγρια βροχή θα πέσει
Ω, και τι είδες, γαλανομάτη γιε μου, μοσχαναθρεμμένε;
Ω, και τι είδες, μικρέ μου γιε αγαπημένε;
Είδα ένα νεογέννητο παιδί, κι ολόγυρά του λύκοι άγριοι πολλοί
Είδα μια δημοσιά ν’ αστράφτει από διαμάντια
Και πάνω της ούτε ψυχή

Είδα αίμα να στάζει από ένα κατάμαυρο κλαδί
Είδα μια κάμαρα με άντρες που ματωμένα κρατούσανε σφυριά

Είδα μια σκάλα άσπρη να ’χει πνιγεί μες στα νερά

Δέκα χιλιάδες είδα ομιλητές κι είχαν γλώσσες ραγισμένες
Είδα σε χέρια μικρών παιδιών σπαθιά και όπλα

Και σημαίες πυρπολημένες

Και μια άγρια, ναι, μια άγρια, μια άγρια
Ω, μια άγρια, σου λέω μια άγρια, μια άγρια βροχή θα πέσει
Και τι άκουσες, γαλανομάτη γιε μου, μοσχαναθρεμμένε;
Ω, και τι άκουσες, μικρέ μου γιε αγαπημένε;
Άκουσα τον κεραυνό να πέφτει, και πριν μια τρομερή βροντή
Άκουσα ένα κύμα να βρυχάται, να θέλει να πνίξει όλη τη γη
Άκουσα εκατό τυμπανιστές τα τύμπανα να χτυπάνε δυνατά

Άκουσα χίλιους να ψιθυρίζουν και κανείς να μην ακούει προσεκτικά
Άκουσα έναν της πείνας να πεθαίνει και πολλούς να γελάνε βροντερά
Άκουσα το τραγούδι ενός ποιητή που πέθανε
Σαν το σκυλί στ’ αμπέλι
Άκουσα έναν παλιάτσο σε μιαν αλέα να κλαίει
Και κανείς να μην τον θέλει
Και μια άγρια, ναι, μια άγρια, μια άγρια
Ω, μια άγρια, σου λέω μια άγρια, μια άγρια βροχή θα πέσει
Και ποιον συνάντησες, γαλανομάτη γιε μου, μοσχαναθρεμμένε;

Ω, ποιον συνάντησες, μικρέ μου γιε αγαπημένε;
Συνάντησα ένα παιδί μικρό πλάι σ’ ένα άλογο νεκρό
Συνάντησα έναν σκύλο μαύρο μ’ έναν άνθρωπο λευκό
Μια νέα γυναίκα συνάντησα που το κορμί της ήταν καυτό
Συνάντησα μια κοπέλα που μου δώρισε ένα ουράνιο τόξο γελαστό
Συνάντησα έναν άντρα που ο έρωτας τον είχε λαβώσει
Συνάντησα κι άλλον ένα που το μίσος τον είχε ματώσει

Και μια άγρια, ναι, μια άγρια, μια άγρια
Ω, μια άγρια, σου λέω μια άγρια, μια άγρια βροχή θα πέσει
Ω, και τι θα κάνεις τώρα, γαλανομάτη γιε μου, μοσχαναθρεμμένε;
Ω, τι θα κάνεις τώρα, μικρέ μου γιε αγαπημένε;
Θα βγω απ’ τη δημοσιά προτού πλακώσει η βροχή
Θα χαθώ σε δάση σκοτεινά
Κει που τα χέρια όλων είναι αδειανά
Κει που το σπίτι στην κοιλάδα γίνεται λερή και βάναυση φυλακή
Κει που το δηλητήριο μανιάζει σ’ όλα τα νερά
Κει που του δήμιου το πρόσωπο είναι καλά κρυμμένο
Και που είναι λησμονημένη η ψυχή και το παιδί
Πεθαίνει από την πείνα, το καημένο
Κει που κάθε αριθμός είν’ το μηδέν, και μαύρο το κάθε χρώμα
Και θα το πω και θα το δω και θα το ανασάνω ακόμα
Και θα το ζωγραφίσω στο ψηλό βουνό για να το δούνε όλοι
Και θα πάω στον ωκεανό και θα πνιγώ πολύ μακριά απ’ την πόλη
Αλλά θα ξέρω το τραγούδι πολύ προτού αρχίσει
Το στόμα μου βραχνά για να το τραγουδήσει

Και μια άγρια, ναι, μια άγρια, μια άγρια
Ω, μια άγρια, σου λέω μια άγρια, μια άγρια βροχή θα πέσει


Μετάφραση: Γιώργος-'Ικαρος Μπαμπασάκης

Ο λόγος του Bob Dylan στην τελετή απονομής του Νόμπελ Λογοτεχνίας 2016


Ο λόγος του Bob Dylan στην τελετή απονομής του Νόμπελ Λογοτεχνίας 2016
(εκφωνήθηκε από την Azita Raji, πρέσβειρα των ΗΠΑ στη Σουηδία)

—Μετάφραση: Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης | Φωτογραφίες: Μαρίλη Ζάρκου—


Καλησπέρα, σε όλες και σε όλους.

Στέλνω τους πιο θερμούς χαιρετισμούς μου στα Μέλη της Σουηδικής Ακα­δημίας και σε όλους τους διακεκριμένους καλεσμένους που παρευρίσκονται απόψε στην τελετή. Λυπάμαι που δεν μπορώ να είμαι κοντά σας αυτοπροσώ­πως, αλλά θα ξέρετε, σας παρακαλώ, ότι είμαι μαζί σας νοερά και αισθάνομαι μεγάλη τιμή για ένα τόσο έμπλεο κύρους βραβείο. Ποτέ μου δεν θα μπορού­σα να διανοηθώ ότι θα τιμηθώ με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Από νεαρή ηλικία, διάβαζα πολύ και ρουφούσα τα έργα εκείνων που θεωρήθηκαν άξιοι για μια τέτοια τιμή: του Κίπλινγκ, του Σω, του Τόμας Μαν, της Περλ Μπακ, του Αλμπέρ Καμύ, του Χέμινγουεϊ. Αυτοί οι γίγαντες της λογοτεχνίας, που τα έργα τους διδάσκονται στα σχολεία, φιλοξενούνται στις βιβλιοθήκες σ’ όλο τον κόσμο, και συζητιούνται με σεβασμό, μου έκαναν ανέκαθεν βαθύτατη εντύπωση. Το ότι τώρα ανήκω κι εγώ στον κατάλογο με τα ονόματα αυτά είναι κάτι που στ’ αλήθεια αδυνατούν να το εκφράσουν οι λέξεις.

Δεν ξέρω αν αυτοί οι συγγραφείς είχαν διανοηθεί ποτέ ότι θα τιμη­θούν με το Νόμπελ, αλλά υποθέτω ότι κάθε ένας που γράφει ένα μυθιστό­ρημα, ή ένα ποίημα, ή ένα θεατρικό έργο σε κάποιο μέρος του κόσμου ίσως περιθάλπει κάπου βαθιά μέσα του αυτό το κρυφό όνειρο. Ίσως τόσο βαθιά, ώστε δεν ξέρει καν ότι σαλεύει εντός του.

Εάν μου είχαν πει ότι θα είχα την παραμικρή ευκαιρία να αποσπάσω το Νόμπελ, θα σκεφτόμουν ότι ήταν σαν να μου λένε ότι θα πάω να βαδίσω στο φεγγάρι. Μάλιστα, τη χρονιά που γεννήθηκα και τα αμέσως επόμενα χρόνια, δεν υπήρχε κανένας στον κόσμο που θεωρήθηκε άξιος να κερδίσει το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Αναγνωρίζω, λοιπόν, ότι βρίσκομαι σε μια πολύ σπάνια παρέα, αν μη τι άλλο.

Ήμουν σε περιοδεία όταν έμαθα αυτό το εκπληκτικό νέο, και χρειάστηκα κάμποσα λεπτά να το χωνέψω. Πήρα να σκέφτομαι τον Ουίλιαμ Σαίξπηρ, αυτή τη μεγάλη λογοτεχνική φυσιογνωμία. Θα έλεγα ότι θεωρούσε τον εαυτό του δραματουργό. Η σκέψη ότι έγραφε λογοτεχνία δεν του περνούσε από τον νου. Οι λέξεις του γράφονταν για να παιχτούν στο παλκοσένικο. Για να μιληθούν κι όχι για να διαβαστούν. Όταν έγραφε τον Άμλετ, είμαι σίγουρος ότι σκεφτόταν ένα σωρό διαφορετικά πράγματα: Ποιοι είναι οι κατάλληλοι ηθοποιοί για τους ρόλους; Πώς πρέπει να σκηνοθετηθεί το έργο; Πρέπει στ’ αλήθεια να διαδραματίζονται τα πάντα στη Δανία; Το δημιουργικό του όραμα και οι βλέψεις του βρίσκονταν, το δίχως άλλο, στο κέντρο του νου του, αλλά υπήρχαν επίσης κι άλλα πιεστικά πεζά ζητήματα που όφειλε να αντιμετωπίσει. Εξασφαλίσαμε τη χρηματοδότηση; Έχουμε καλές θέσεις για τους πάτρονές μου; Πού θα βρω ανθρώπινο κρανίο; Στοιχηματίζω ότι το πιο μακρινό θέμα στο μυαλό του Σαίξπηρ ήταν το ερώτημα: Μα πρόκειται για λογοτεχνία;

Όταν άρχισα να γράφω τραγούδια στην εφηβεία μου, ακόμα κι όταν άρχισα ν’ αποκτώ κάποια καλή φήμη για τις ικανότητές μου, δεν είχα μεγαλύτερες φιλοδοξίες πέρα από το να ακούγονται στα καφενεία και στα μπαρ, ίσως αργότερα και σε μέρη όπως το Carnegie Hall και το London Palladium. Αν έκανα πιο μεγάλα όνειρα, αυτά θα ήταν το να ηχογραφήσω κάναν δίσκο και μετά ν᾽ ακούω τα τραγούδια μου στο ραδιόφωνο. Αυτό ήταν αληθινά το μεγάλο βραβείο που είχα κατά νου. Το να ηχογραφείς δίσκους και ν’ ακούς τα τραγούδια σου στο ραδιόφωνο σήμαινε ότι πιάνεις ένα μεγάλο ακροατήριο και μπορείς να συνεχίσεις να κάνεις αυτό που άρχισες.

Το λοιπόν, κάνω ακόμη αυτό που άρχισα να κάνω, και το κάνω εδώ και πολύ καιρό. Έχω ηχογραφήσει δεκάδες δίσκους και έχω παίξει σε χιλιάδες συναυλίες σε όλο τον κόσμο. Αλλά τα τραγούδια μου είναι το ζωτικό κέντρο σχεδόν όλων όσα κάνω. Ως φαίνεται, έχουν βρει μια θέση στη ζωή πολλών ανθρώπων σε πολλούς διαφορετικούς πολιτισμούς, και είμαι ευγνώμων γι’ αυτό. Οφείλω, μολαταύτα, να πω κάτι. Έχω παίξει σε κοινό πενήντα χιλιάδων, έχω παίξει και σε κοινό μόλις πενήντα ανθρώπων. Και σας διαβεβαιώ ότι είναι πιο δύσκολο να παίζεις για μόλις πενήντα. Οι πενήντα χιλιάδες είναι σαν ένα και μόνο πρόσωπο. Οι μόλις πενήντα, όχι. Κάθε ένας έχει μια διακριτή, ξεχωριστή προσωπικότητα, μια δική του ταυτότητα, είναι ένα σύμπαν από μόνος του. Μπορεί να συλλάβει τα πράγματα πιο καθαρά. Δοκιμάζεται έτσι η εντιμότητά σου και το πώς δένεται με το βάθος του ταλέντου σου. Το γεγονός ότι η Επιτροπή του Νόμπελ είναι τόσο ολιγομελής το εκτιμώ αφάνταστα.

Αλλά όπως και ο Σαίξπηρ, με απασχολούν κι εμένα τόσο οι δημιουργικές μου αναζητήσεις όσο και τα πεζά ζητήματα της ζωής. Ποιοι είναι οι καλύτεροι μουσικοί γι᾽ αυτά τα τραγούδια; Ηχογραφώ στο κατάλληλο στούντιο; Είναι στον τόνο που του ταιριάζει αυτό το τραγούδι; Κάποια πράγματα δεν αλλάζουν, κι ας έχουν περάσει τετρακόσια χρόνια.

Ούτε μια στιγμή στη ζωή μου δεν είχα τον χρόνο να αναρωτηθώ: Είναι άραγε λογοτεχνία τα τραγούδια μου;

Ευχαριστώ, λοιπόν, απ᾽ την καρδιά μου τη Σουηδική Ακαδημία, τόσο για το ότι τα μέλη της διέθεσαν χρόνο για να καταπιαστούν μ᾽ αυτό το ερώτημα, όσο και γιατί, τελικά, έδωσαν μια τόσο θαυμάσια απάντηση.

Τις καλύτερες ευχές μου σε όλους σας,

Bob Dylan

Bob Dylan: Talkin’ World War III Blues






Some time ago a crazy dream came to me
I dreamt I was walkin’ into World War Three
I went to the doctor the very next day
To see what kinda words he could say
He said it was a bad dream
I wouldn’t worry ’bout it none, though
They were my own dreams and they’re only in my head

I said, “Hold it, Doc, a World War passed through my brain”
He said, “Nurse, get your pad, this boy’s insane”
He grabbed my arm, I said, “Ouch!”
As I landed on the psychiatric couch
He said, “Tell me about it”

Well, the whole thing started at 3 o’clock fast
It was all over by quarter past
I was down in the sewer with some little lover
When I peeked out from a manhole cover
Wondering who turned the lights on

Well, I got up and walked around
And up and down the lonesome town
I stood a-wondering which way to go
I lit a cigarette on a parking meter and walked on down the road
It was a normal day

Well, I rung the fallout shelter bell
And I leaned my head and I gave a yell
“Give me a string bean, I’m a hungry man”
A shotgun fired and away I ran
I don’t blame them too much though, I know I look funny

Down at the corner by a hot-dog stand
I seen a man
I said, “Howdy friend, I guess there’s just us two”
He screamed a bit and away he flew
Thought I was a Communist

Well, I spied a girl and before she could leave
“Let’s go and play Adam and Eve”
I took her by the hand and my heart it was thumpin’
When she said, “Hey man, you crazy or sumpin’
You see what happened last time they started”

Well, I seen a Cadillac window uptown
And there was nobody aroun’
I got into the driver’s seat
And I drove down 42nd Street
In my Cadillac. Good car to drive after a war

Well, I remember seein’ some ad
So I turned on my Conelrad
But I didn’t pay my Con Ed bill
So the radio didn’t work so well
Turned on my record player—
It was Rock-a-day Johnny singin’, “Tell Your Ma, Tell Your Pa
Our Love’s A-gonna Grow Ooh-wah, Ooh-wah”

I was feelin’ kinda lonesome and blue
I needed somebody to talk to
So I called up the operator of time
Just to hear a voice of some kind
“When you hear the beep it will be three o’clock”
She said that for over an hour
And I hung up

Well, the doctor interrupted me just about then
Sayin’, “Hey I’ve been havin’ the same old dreams
But mine was a little different you see
I dreamt that the only person left after the war was me
I didn’t see you around”

Well, now time passed and now it seems
Everybody’s having them dreams
Everybody sees themselves
Walkin’ around with no one else
Half of the people can be part right all of the time
Some of the people can be all right part of the time
But all of the people can’t be all right all of the time
I think Abraham Lincoln said that
“I’ll let you be in my dreams if I can be in yours”
I said that

Νατάσα Χατζιδάκι: Κοιτάζοντας τη φωτογραφία μιας νεκρής συγγραφέως




Σε σκοτεινή απόρριψη ανοίγει
λάθος εξάμηνης ημέρας.
Αύτη κοιτάζει με χαμένο βλέμμα
κυλάει σε λευκά κενά
σε άδειο σταθερά εκλείπει.
Ίσως υπήρξε ως περιπατήτρια
ως προσκολλήθηκε γοργά στο εύγευστο
με κάποιο γείσο για τα περιττά στα μά­τια
με την υποτροπή του φύλου σε ανέχεια
ανοιχτή.
Ίσως εστράφηκε στα γηραιά εναντίον και χτυπήματα.
Ίσως εσφάδαξε βαθειά στην άκρη λασπερή και του
χειμώνα
την νυχτερίδα πού τεντώνεται ίσως συ­νέλαβε
ψάρι, ψαρίσια ουρά σε παγερές ακτές
χτυπούσε
μάτι κλειστό στο ηλιοβασίλεμα
μάτι ερπετό την είχε πάρει.
Την έχρισαν η ηγουμένη παφλασμών και την εδείπνησαν.
Με το πιο μαύρο φασικές εκκρίσεις καταστείλει είχε.
Και βλέπει απόψε. Είδε: Εάν φορούσε τα λευκά.
Εάν φορούσε – λευκά για
τον λαιμό
και παρακάτω.
Σε καταρράκτες λάμψεων θα έλαμπε.
Σε καταρράκτες ανεμίζουν ισχυρά νεκρών τα τρισθενή
πηλίκια - κολάρα και γραβάτες


Ποείν

Νατάσα Χατζιδάκι: Μαγική εικόνα




Μωβ μαραίνεται πράσινο πασχαλιές πού
πάλι Πάσχα είναι. Κόβει τις κύστεις των
ματιών, ρήξη Μαΐου έρχεται με λύσσα –
υγρές γεννήτριες τα μάτια του
πυρκαϊάς χρήσιμο φόντο, συστάδες τα
πουλιά μετακινούνται πάνω από στέγες
ενσκήπτουν βλοσυρά στα φυτώρια από τουλίπες
χαμηλού βολτάζ, ποταμών ψάρια ψάλλουν
μασάει το λεμόνι της οι εξατμίσεις
την στεφανώνουν, τα μάλλινα της βρέχονται
του εαυτού της μοιάζει ομολογούν πλήρη απάθεια
θα πιει παλαιωμένο τούλι αφέψημα φτύνει
το νυφικό πού θαύμασε το ηλεκτρικό της
σίδερο την γαύγισε
– «πρόσεξε», τότε μου είπε
«μην κάνεις αυτούς τους φρικτούς μορφασμούς.
Αν αλλάξει ο άνεμος
το πρόσωπο σου θα μείνει έτσι για πάντα. Και
μην καταπίνεις αυτούς τους σπόρους. Μηλιές θα φυ­τρώσουν
στο στομάχι σου και θα σε πνίξουν» –
άρτιγέννητα θαλασσίων λεόντων
με λυγμικό κλάμμα βγαίνουν στους βράχους των ποιημάτων
του Τέννυσον.
Βγαίνω πίσω τους
κρατώντας ζεστό ν’ αχνίζει πλαδαρό τον πλακούντα.


Ποιείν

Νατάσα Χατζιδάκι: Υμέναιος




Ένα υγρό στρώμα φθινοπωρινά φύλλα
κι από κάτω θαμμένα τα ηλεκτρικά μου μίξερ
τίναξα καθόλου τά φύλλα του ημερολογίου τον Μάϊο
τρίγκ τρίγκ σπάω
φύγε μετά ή πριν
θα κοιμηθείς με παγάκια στα χέρια
και στη θήκη του πικ-άπ ό Ντέϊβιντ Μπόουϊ είναι πεθαμένος σαν ουράνιο τόξο
να ή πιο κοφτερή
να ή πιο κρύα
θα δεις
καλύτερα χωρίς έμενα εγώ
μου άρεσε τώρα πιο λίγο από πολύ
σκοτάδι και λίγο καφέ με τα μπεζ εντόσθια πουλιών
και εικόνων ζωγράφων από πάντα και από
εκεί δίπλα αυτή ή

(Από την συλλογή «Ακρυλικά», Πολυπλάνο 1976)


Ποιείν

Μάρω Δούκα: Στη σκιά του Σολωμού




Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης: Bob Dylan: Ο Τροβαδούρος του Εικοστού Αιώνα





Τι ωραία! Ο Μπομπ Ντύλαν είναι και πάλι στους δρόμους!
David Pichaske, Η Ποίηση του Ροκ

Ο τραγουδιστής Ντύλαν, που είχε μια κιθάρα και μια καλύβα στον Αμαζόνιο, έφτυνε στο ποτάμι ακολουθώντας το δικό του νόμο, για να χωθεί στα γρανάζια της μηχανής
Λευτέρης Πούλιος, «Άσμα»

Το πρώτο άλμπουμ που αγόρασα με το χαρτζιλίκι μου ήταν το Desire του Μπομπ Ντύλαν. Μου άλλαξε τη ζωή. Η βελόνα του Kenwood έλιωνε, ξανά και ξανά, παίζοντας το «One more cup of coffee», το «Hurricane», το «Joey». Η ενορχήστρωση απείχε έτη φωτός από ό,τι είχα συνηθίσει ν’ ακούω ως τότε, τους βαρύγδουπους Yes, τους Genesis, και το αναπόφευκτο στα μέσα της δεκαετίας του εβδομήντα «Smoke on the Water». Μετά, με τον καιρό, απέκτησα τα Άπαντα Ντύλαν. Μετά, τα έχασα (μετακομίσεις, κλοπές, δωρεές, πυρκαγιές!) Τώρα, τα ξαναμαζεύω. Και εξακολουθώ να γοητεύομαι. Ναι, ο Ντύλαν μου άλλαξε τη ζωή. Υπάρχουν έργα τέχνης που σε κλείνουν στο σπίτι. Άλλα, που σε βγάζουν στο δρόμο, που σε στέλνουν σε λαβυρίνθους από τους οποίους αρνείσαι πεισματικά να βγεις. Τέτοια είναι τα τραγούδια, οι στίχοι και η φωνή του Τροβαδούρου. Σε στέλνει μακριά από το σπίτι, μακριά από την όποια ασφάλεια, σε τοπία φλεγόμενα. Και είναι ωραίο αυτό!
Πράγματι, λοιπόν, υπάρχουν καλλιτέχνες και έργα που σε καθηλώνουν στο σπίτι, σε γαληνεύουν, ημερεύουν τις μέρες και τις νύχτες, απομακρύνουν τον ίμερο. Αλλά υπάρχουν καλλιτέχνες και έργα που σε ωθούν να πάρεις τους δρόμους, που κάνουν πρίγκιπα ανήμερο τον ίμερο μέσα σου, που σε ξεσηκώνουν, που σε κάνουν να ποθείς να γίνεις άνθρωπος της περιπέτειας ή τίποτα.
 Ήμουν στο Βόλο και ήμουν γύρω στα δεκαπέντε. Η γενιά του σελιλόιντ και του βινύλιου, αλλά και της ποίησης, του νουάρ, της μελωδικής αταξίας μόλις ξεπρόβαλλε, ντυμένη μ’ αμπέχονα, με πάντα έτοιμα τα σημειωματάρια και τον Parker στις τσέπες. Και ξάφνου, ακούσαμε Ντύλαν. Σχεδόν τυχαία. Αλλά τόσο καθοριστικά. Λιώναμε τα άλμπουμ του στα εφηβικά πικάπ μας, βγαίναμε απ’ την κάμαρά μας, συναντιόμαστε πότε στη Minerva, και πότε στο Saloon, και ώρες ολόκληρες κουβεντιάζαμε για τον Ντύλαν, για τη φωνή του, για τους στίχους που πασχίζαμε ν’ αποκρυπτογραφήσουμε, για τη μουσική του που μας φαινόταν σαν κεραυνός σε slow motion.

Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης: Ωδή στον Malcolm Lowry




The fall (bababadalgharaghtakamminarronnkonnbronntonnerronntuonnthunntrovarrhounawnskawntoohoohoordenenthurnuk!)
JJ, Finnegans Wake

Σου γράφω τώρα δα το ποίημα
και σ’ το δωρίζω,
Καραβασίλη Γιώργο,
το ποίημα εκείνο,
την Ωδή,
που πήρες να συνθέτεις.

Σε βλέπω καθώς ανάβω το τσιγάρο
και αρχίζω,
ψέματα: συνεχίζω,
από κει που τ’ άφησες εσύ,
σαν ο χάρος ο άχαρος
ο καμπούρης
ο κανάγιας
ο γκαντέμης
σου πήρε το μολύβι από το χέρι
σου πήρε το ποτήρι με το ουίσκι
σου πήρε την καρδούλα
που «Κάθε καλό!»
σ’ έκανε να λες
προτού απολαύσεις
την πρώτη
την ωραία τη γουλιά.

Γράφω λοιπόν
καθώς κι εσύ ομνύοντας
στους 47,6 βαθμούς του τζιν
μα και στους 37,2 του αιδοίου
που όχι μονάχα νύχτες πρόστυχες
μα και της Ποίησης την ποίηση ποτίζουν.

Οαχάκα!
Ναι, στην Οαχάκα είχανε βρει κάποτε
ο ένας τον άλλον.

Οαχάκα!
Ναι, στην Οαχάκα έλαμψαν αλησμόνητα
το χάδι και το χνούδι
ακούστηκε αλησμόνητα
του Έρωτος το τραγούδι
άνθισε αλησμόνητα
της Αγάπης το λουλούδι.

Οαχάκα!
Κι εκεί κι εδώ: Οαχάκα!
Τι μεσκάλ στο Φαρολίτο
τι τσικουδιές στον Καπετάν Μιχάλη;
Η ίδια μοίρα,
η ίδια έξαψη,
η ίδια φωτιά,
η ίδια καθημαγμένη έπαρση,
το ίδιο να μας κεντρίζει
του Πόθου το αγκάθι
τα ίδια οινοβαρή αγέρωχα λάθη
τα ίδια γενναία τεθλασμένα πάθη.

Ω Γιώργο!

Τα σκυλιά του Χρόνου είμαστε
Αυτός κρατάει το λουρί.

Με τον σουγιά της Ποίησης το κόβω!
Με τον σουγιά της Ποίησης το κόβω!
Με τον σουγιά της Ποίησης το κόβω!

Γράφω λοιπόν
καθώς σε βλέπω τώρα δα
στ’ ωραίο καπηλειό
πάντα με το μολύβι σου έτοιμο
τον λυρισμό ν’ αποτυπώσει στο χαρτί
ενός πακέτου από φτηνά τσιγάρα
ποτέ χλομός ποτέ σταχτής
μα πάντα κόκκινος
χρυσός πάντα
και γαλάζιος
σαν ιερουργούσες με τις λέξεις
σαν τραγουδούσες τις βλάσφημες έξεις
σαν ενέδιδες στις έξαλλες έλξεις.

Γράφω λοιπόν
και κλαίω
και θυμώνω
και πεισμώνω
και
τσακίσου από δω!
στο χάρο λέω
και
λέξεις λιτές
διαλέγω
για να σου θυμίσω
πως δεν σε ξεχάσαμε
για να σου μηνύσω
πως εδώ είμαστε συναγμένοι
οι φίλοι σου οι αγαπημένοι
και πίνουμε
για σένα
και δίνουμε
όρκο
πως διάκονοι της Ποίησης
και της Φιλίας
ψαλμωδοί
παντοτινά θα μείνουμε.

Γιώργο, αχ, Γιώργο!

Άκου,
ο Malcolm είν’ εδώ
και ο Arthur, και ο Baudelaire,
κι η Άντα κι η Αλίκη,
και όλα τα κορίτσια του Villon,
et les plaisirs et la splendeur
de ces jeunes voyelles
και μας τραγουδάει
τις «Λιτανείες για μιαν Επιστροφή»
ο τόσον εύμορφος
Jacques Brel
και
πίνουμε και πίνουμε και πίνουμε
όπως στο ποίημα του Καρθαίου
όπως στον Τέταρτο του Shakespeare τον Ερρίκο
όπως στης απώλειας
της λυτρωτικής
τον κάθε κακόφημο οίκο
όπως στην Πατησίων
στο Aurevoir
όπως στου Bukowski
τα ποιήματα όλα
όπως στου Debord
τον Πανηγυρικό
όπως στου Καρόλου το «Μεθύστε!»
όπως στου Lowry
το έπος
που τόσο αγάπησες
που τόσο διαλάλησες
εσύ που τις ώρες σου
αφειδώλευτα
στα καπηλειά σπατάλησες.

Αχ Γιώργο,
εδώ κι εγώ
αφήνω στη μέση την Ωδή
κάηκε το μυαλό μου
το σύμπαν όλο κάηκε
τ’ αποκαΐδια είμαστε
μιας άγριας πυρκαγιάς
που ξέσπασε πριν γεννηθούμε
που φούντωσε
προτού δοθούμε
όσο μας έπρεπε
στης Τέχνης μας τη σάρκα.

Μόνος εγώ
ανήμπορος
τραυλός
σακάτης
και σεκλέτης
αστέρας αλαμπής
στου Είναι τη σκιά
στου φεγγαριού τα πάρκα
ρίχνω στις φλόγες την Ωδή
το ποίημα πυρπολώ
κι αρχίζω να περιπολώ
στου σκότους τα σοκάκια.


Πλατεία Παπαδιαμάντη, 5/ΙΙ/2005 

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ: Ποιητικές (υπαρξιακές;) υποσημειώσεις



WORK IN PROGRESS
ΠΟΙΗΤΙΚΕΣ (ΥΠΑΡΞΙΑΚΕΣ;) ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
                                                       
                                                                                       Και η φαντασία προσχεδιάζει
                                                                     το σχήμα άγνωστων πραγμάτων.
                                                                                                W. Shakespeare



Απ’ έξω στίχους δεν ξέρω
δεν θυμάμαι
ήχους δεν προσέχω
ή δεν φτάνουν ως εμένα∙
μόνο με απόηχους κοιμάμαι
μόνο με απόηχους
το παρελθόν μου φαντάζομαι
κι αναπλάθω.

----

Όταν λες: «τι κρίμα που δεν πιστεύω στο Θεό» είναι σα να λες: «τι κρίμα που δεν γεννήθηκα ωραία!»

----

Γνώρισα τη γνησιότητα της θλίψης και ξέχασα την     πλασματική χαρά.

----

Η πτώση του γέλιου: έπεσε το γέλιο κι έγινε χαμόγελο.
Η εξαφάνιση του είναι: χάθηκε το είναι και βρέθηκε κλεισμένο στη φυλακή της υγείας.

----

Ποτέ μου δεν είχα δύο εραστές μαζί. Τώρα ναι. Τον έρωτα που κατοικεί στην κρεβατοκάμαρα της μνήμης και τον θάνατο που περιμένει στην αίθουσα αναμονής.

----

Φθείρομαι, φθείρομαι, όχι οργανικά, όχι διανοητικά,               μόνο υπαρξιακά. Δεν μπορώ πια να φανταστώ την ύπαρξή μου, γι’ αυτό θέλω, λαχταρώ να φανταστώ την ύπαρξη των άλλων κι όλο κοιτάω, κρυφοκοιτάω τα σώματα τα ζωντανά, φαντάζομαι την αλήθεια κάτω απ’ τα ρούχα.

----

Ο φόβος  και η γυναίκα του η ηλικιωμένη μοναξιά είναι καρπεροί: γέννησαν μια γλυκιά νοσταλγία για τη μοναξιά της νιότης.

----

Όσο λιγότερες επιλογές έχεις, τόσο πιο επιλεκτικός γίνεσαι.

----

Εφεύρε η πανέξυπνη ψυχή –ή φύση; – το  δάκρυ για να δροσίζεται ο πόνος και να καρποφορεί ο νους στην υγρασία, να απορεί όντας όλο και πιο κοντά στην ουσία: Γιατί όλο αυτό όσο προχωράει να πλησιάζει, όλο να πλησιάζει το τίποτα;

----
----
                                                            Αθήνα, 19/1/09



Πηγή

Τρίτη 24 Ιανουαρίου 2017

Θόδωρος Αγγελόπουλος






Εύη Κυριακοπούλου: Εσείς για αύριο τι σχεδιάζετε, κύριε Αγγελόπουλε;
Θόδωρος Αγγελοπουλος: Μια ταινία που θα λέγεται "Αύριο"!